Ahlaki Değerler
Emin Erman, Türkiye'deki seçimler üzerinden ahlaki değerlere yönelik değerlendirmelerini yazdı.

Sevgili okuyucular, bir seçimi daha geride bıraktık.  Umarım seçim sonucu milletimize hayırlı olur. Tabii ki kimimiz memnun kimimizde hayal kırıklığı içindeyiz lakin ne olursa olsun zaman durmuyor ve hayat hala devam ediyor.  Onun için geriye bakmakta değil ileriye bakmakta yarar olduğunu hatırlatmak isterim. Seçimlerde kazanmak için her memlekette olduğu gibi bizim memleketimizde de arzu edilmeyen çeşitli yollara başvuruldu. İnsanlarımız genellikle bu gibi yolları yadırgamalarına rağmen, tabii menfaat ve kazanmak pahasına hoşgörünler de çok oldu.  Böyle bir atmosferde acaba ahlaki değerlerimiz bozuluyor mu diye kendimize ister istemez sorduk, soruyoruz. Bundan dolayı bu kavramın, ahlak değerlerinin, ne olup olmadığını bir toplumda ahlaki değerlerin yitirilmesinin toplumun geleceğine, bilhassa gençlerimize, nasıl etki edeceğine dair bu yazıyı yazmaya karar verdim. Umarım, bu yazım bazı unutulan kavramların tekrar hatırlanıp topluma yansımasına bir nebzede olsun vesile olur.

 

Genç nesil arasında ahlaki değerlerin bozulması, hemen hemen her memlekette başlıca önemli sorunlardan biridir. Ahlaki değerler, doğruyu yanlıştan ayırmak için takip edilen değerli idealler veya ilkelerdir. Bu idealler veya erdemler, bir bireyin karakterini oluşturmada değerli kabul edilir. Ahlaki değerler bize dürüstlük, doğruluk, nezaket, yardımseverlik, şefkat, sevgi, başkalarına saygı, çalışkanlık, işbirliği, bağışlayıcılık gibi iyi erdemleri öğreten şeylerdir.

Gençler veya ergenler yarının geleceğidir. Ayrıca gençlik gücü bir ulusun itici gücüdür. Ancak, şimdiki gençlik olumsuz bir şekilde farklı arzu edilmeyen faaliyetlere yönleniyorlar ve yönlendiriliyorlar.

Memleketimizi dünyanın gözünde köklü ve saygın bir ülke olarak görmek istiyorsak, daha parlak bir gelecek inşa etmekten sorumlu olan gelecek neslimizi etkileyen bu konuları düşünmek çok önemlidir. Bu bozulmayı etkileyen faktörler, çekirdek ailelerin ve materyalist yaşam biçiminin etkisi, ailelerde çocukların aile kontrolünün kırılması, akran arkadaş gruplarının etkisi, cinsiyet önyargısı, değişimin veya modernleşmenin çekiciliği, kitle iletişim araçlarının etkisi ve de öğrenme eksikliği olabilir. Bunlarla teferruatlı bir şekilde ilgilenmek şarttır.

 

Tekrar edersek, ahlaki değerlerin basitçe öğretmenlerimizin ve ebeveynlerimizin bize öğrettiği iyi değerler olduğunu söyleyebiliriz. Nazik ve dürüst olmak, her zaman ihtiyacı olana yardım etmeye çalışmak, diğer insanlara saygı göstermek, gerektiğinde başkalarıyla birlikte çalışmak ve bir eşe veya arkadaşa sadakat çok önemli bazı ahlaki değerlerdir. İyi olan ahlaki değerleri özümsediğimizde, kendimizi çok iyi insanlar olmak için inşa ediyoruz. Çok iyi bir karakter, iyi olan ahlaki değerlerle eş anlamlıdır.

Ahlaki değerler, temel olarak, insanları disiplinli bir yaşam sürmeye yönlendirmeye yardımcı olmak için toplumumuz tarafından tanımlanan değerler olarak tanımlanabilir. İşbirlikçi davranış, nezaket ve dürüstlük gibi temel olan ahlaki değerler çoğu zaman sabittir, diğer bazı değerler zaman içinde değişebilir veya değiştirilebilinir. Doğruluk, yardımseverlik, sevgi, saygı, merhamet ve çok çalışmak güzel ahlakı belirleyen diğer alışkanlıklardır.

 

Güzel ahlakın hayatımızdaki önemi:

 

Hayat birçok farklı zorlukla doludur. Yaşadığımız her gün, yanlış olan şeyler ile doğru olan şeyleri ayırt etmemize yardımcı olmak için ahlak çok gereklidir. Ahlak ve ahlaki değerlerimiz hem bizi hem de çevremizdeki toplumu etkiler. İyi ahlaki değerler, hayatta karar vermemizi geliştirmemize yardımcı olabilir.

 

Ahlaki değerlerin yönleri:

 

Ahlaki değerler hayatımızın her alanını ve hatta genel olarak toplumu etkiler. İyi bir toplum ve çevreye sahip olabilmemiz için, her birimizin sağlam ve güzel ahlaki değerlere sahip olması önemlidir. İlişki kurduğumuz kişinin yaşı veya sosyal statüsü ne olursa olsun birbirimize saygı duymamız önemlidir. Bu, işyerinde, ailede veya toplumda hayatın her alanında ve alanında iyi ilişkiler kurulmasına yardımcı olabilir. İyi ahlaki değerler, hayattaki gerçek amacımızı keşfetmemize de yardımcı olabilir.

 

Ahlaki değerlerin ve alışkanlıkların biz insanlar için son derece önemli ve faydalı olduğu doğruysa, neden bu dünyada ahlaki değerlerin hiçbirine sahip olmayan ve ahlak kurallarına uymayan birçok insanımız var? Bugün dünyanın her yerinde neden birçok suç işleniyor? Neden hepimiz arasında bu kadar çok inançsızlık ve güvensizlik var?

 

İçinde yaşadığımız dünya son derece cezbedici bir yer ve karşılaştığımız tüm sorunlara hızlı çözümler var ve bu da sonunda dikkatimizi asıl soruna çeviriyor. Bu hayatta ahlaki değerlere bağlı kalmak çok sabır ve aynı zamanda fedakârlık gerektirir ama nihayetinde insanın karşılaştığı güçlükleri ve sorunları iyi analiz etmesine ve çözüm bulmasına da yardımcı olur. Cicero'ya göre kişinin suç olarak bildiği bir eylemi suç sayması bile ahlaksızlıktır.

 

Genel olarak, sabırlı bir şekilde anlamlı bir yaşam sürdürmek için elinden gelenin en iyisini yapmaya hazır ve çok kararlı olan biri, yargılanma korkusu olmadan ahlaki değerleri takip eder ve bu kişi kalabalığın arasından sıyrılır.

 

İyi ahlaki değerleri özümsemek ve aşılamak:

 

Bir insana güzel ahlakı aşılamanın en iyi zamanı, o kişinin henüz genç olduğu, yeni huy ve huyları öğrenebildiği dönemdir. Bu nedenle, öğretmenler ve veliler, öğrencilerine ve çocuklarına çok sağlam ahlaki değerleri aşılamak için ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalışmalıdırlar. Eğitim evde başlar misali güzel ahlak da evde başlar. Çoğu çocuk çok gözlemcidir ve büyük kardeşlerinin, ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin alışkanlıklarını ve davranışlarını kopyalar ve öğrenirler.

 

Çocuklar kendilerinden yaşça büyük olan kişilerin davranış ve yaptıklarına kesin bir şekilde dikkat ederler ve doğru şeyleri basitçe yaparlar. Çocuklar, etraflarındaki büyüklerin durum ne olursa olsun her zaman doğru söylediklerini doğru yaptıklarını fark ettiklerinde yalnızca doğruyu söyleme ve yapma eğilimindedirler.

 

Bundan dolayı, büyükler olarak çocuklar önünde herhangi bir kötü davranışta bulunmamak önemlidir, çünkü çocuklar bu şeyleri yapabileceklerini ve çevrelerindeki yaşlılar yapıyor diye haksız olmadıklarını varsayma eğilimindedir. Çevremizdeki çocuklara her zaman güzel ve sağlam ahlaki değerler göstermeye çalışmalıyız. Çocuklara güzel ve sağlam ahlaki değerleri öğretmenin en iyi yolu kendi davranış ve alışkanlıklarımızdan geçer.

 

Çözüm:

 

İnsanlara yardım etmek, dürüstlük, doğruluk, edep ve hatta edep gibi güzel ve sağlam ahlaki değerlere sahip olmak insan olarak bizler için çok önemlidir. Yüksek ahlaki değerlere sahip insanlar, başkaları, ve hatta, toplum ve memleketimizin geleceği için çok vazgeçilmez bir varlıklardır.

 

Peki, ahlak değerlerimizi nasıl geliştirebiliriz?

 

Bunun için en önemli basamaklardan biri bulunduğumuz toplumda utanç değerlerini geliştirmeliyiz.  Yani, yanlış yapanlara toplum olarak öyle bir his vermeliyiz ki kendilerinin toplum dışına itildiğini çevresindeki insanların yani bizlerin yüzlerine baktığında yaptıklarının benimsenmediğini onlara derin bir şekilde hissettirmeliyiz.

 

Utanma duygumuz, şüphesiz davranışlarımızı ve düşüncelerimizi etkileyen en güçlü duygusal güçlerden biridir. Bu nedenle, ahlaki yaşamlarımızda merkezi bir rol oynar. Ahlaki açıdan iyi eylemi ve kendini iyileştirmeyi motive edebilir ve ahlaksızlığı acı verici bir utançla cezalandırabilir.

 

Utanç, kişiyi kötü davranarak saygı duyduğumuz ve hayran olduğumuz kişilerin gözünde değerimizi düşürdüğümüze inandıran acı verici bir duygudur. Utançla yaşayan insanlar genellikle kendilerini değersiz, depresif ve endişeli hissederler. Utancın bilhassa çocuklarda davranışı etkili bir şekilde değiştirdiğini, çünkü bir onursuzluk damgasına ve başka türlü yapabilecekleri faaliyetlere azarlanmanın acısına bağlı olduğunu savunabiliriz.

 

Utanç, çocukları bir aktivitenin zevkinden vazgeçmeye yönlendirerek davranışlarını düzeltmeye teşvik eder, böylece yüksek saygı duydukları kişileri, akranlarını ve kendilerini rahatsız etme acısını yaşamak zorunda kalmazlar. Dikkat çekici bir şekilde, utanç, çocuklarda akılsızca erdem ve ahlak geliştirme yeteneğine sahip tek duygu gibi görünmektedir ve bu duygu toplumda güzel erdem ve ahlak için en etkili bir faktördür.

 

Unutmayalım, “en önemli insan çabası, yaşantımızda ahlaklılık için çabalamaktır ve “dürüstlük, kendimize doğruyu söylemektir”.