Zaman Mekan Televizyonunun İstanbul stüdyolarından bizi izleyen herkesi selamlıyorum. Asya Balkan Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarının katkılarıyla senaryosu hazırlanan fantastik tarih programımız, Zaman Yolcusu Zamira’ya hoşgeldiniz.
İzlemekte olduğunuz içerikte, sizi bir kez daha tarihin az bilinen bir başka dönemecine götüreceğiz.
Ortaçağ muhabirlerimizden Melike Meryem 29 Temmuz 1302 tarihinde Bizans İmparatorluğunun Anadolu’daki merkezlerinden Bursa’da bekliyor.
Sevgili Melike, Osman Gazi komutasındaki Yörük Türk ordusunun Koyunhisar civarında Bizanslılara karşı elde ettiği zaferin dünya tarihini nasıl değiştireceğini anlatacak.
Biz kendisiyle bağlantıyı kurmaya çalışırken Zaman Mekan Makinesi ekranlarından bizi izleyenlere teşekkür ediyor ve kanalımıza abone olmalarını rica ediyoruz.
***
Sevgili Melike İstanbul’dan selamlar. Aramızda kuş uçuşu pek fazla bir mesafe yok ama zaman yönünden bakarsak 700 yıldan fazla bir süre var. Bize önemli bir gelişme olduğunu haber verdiğin için sana bağlandık. Aslında senin bulunduğun yere yaklaşık 80 kilometre mesafede yörük boyları ile Bizanslılar arasındaki çatışmaları saymazsak tarih kitaplarında çok önemli bir olay kayıtlı görünmüyor. Biz yine de senin haberi koklama yeteneğini bildiğimiz için sana bağlanma ihtiyacı duyduk. Bize anlatır mısın, Bursa’da neler oluyor?
Sıcak bir Bura akşamından tüm bizi izleyenleri selamlayarak sözlerime başlamak istiyorum. Son otuz yıldır Bizans’ın Anadoludaki iki büyük merkezzi İznik ve Bursa’yı tehdit eden Yörük Türklerle ilgili sorun son günlerde boyut değiştirmiş gibi görünüyor. Bilecik civarındaki dağlık bölgeye yerleştikten sonra çevredeki Bizans kalelerini her geçen gün biraz daha fazla rahatsız eden Yörükler, son yıllarda Bursa ile İznik arasındaki bölgede büyük bir istikrarsızlık unsuru haline gelmişti. Bizans İmparatorluğu adına yörede düzeni sağlamakla görevli tekfurların otoritesini sarsan Türklerle baş edebilmek için Bursa ve İznik valilerinin oluşturduğu birleşik orduya İstanbul’daki merkez ordusundan 2000 tam teçhizatlı asker katılmıştı. Türk savaşçıların mutlak bir yenilgiye uğratılmasının ardından dağlık bölgeyi meken tutan sivillere bir operasyon yapılması amaçlanıyordu. Yaz aylarında silahlı Türk unsurların yok edilmesinden sonra Yörüklerin kışlaklara çekilmesine izin vermeden kesin bir etnik temizlik planlanıyordu. Ancak son derece kararlı olan Bizans birleşik ordusu, Koyunhisar civarında savaşa tutuştuğu Türk savaşçılar önünde beklenmedik bir bozguna uğramış gibi görünüyor.
Flaş: Türk savaşçılar Birleşik Bizans ordusunu dağıttı.
Melike bize savaşın ayrıntılarından söz eder misin? Düzensiz birliklerden oluşan Yörük Türk savaşçılar nasıl zırhlı birliklerden oluşan kalabalık Bizans ordusunu yendi?
Öyle anlaşılıyor ki Bizanslılar Türk savaşçılar meselesini küçümsemişler. Kalabalık zırhlı Bizans askerlerini görünce Türklerin dağlık alana çekileceğini zannederek kolay bir zafer beklentisiyle toplanmışlar. Ancak Türkler tam aksine saldırgan bir tutumla kendilerinden kalabalık Bizans ordusuyla meydan savaşına girince neye uğradıklarını anlayamamış gibi görünüyorlar. Savaş meydanından kaçarak Bursaya dönen Bizans askerlerinin halleri gerçekten perişandı. Aslında Tekfurlar, Türk tehlikesi karşısında yardım istediklerinde İstanbuldakiler onları beceriksizlikle suçlamıştı. Türklerin temizlenmesinden sonra bazı Tekfurların değiştirilmesi bekleniyordu. Ancak şimdi başka bir tabloyla karşı karşıyayız.
Başka bir tablo derken neyi kastettin? Türklerin Bizans ordusunu yenmesi neyi değiştirecek?
Aslında son günlerde Bursa ile İznik arasındaki yörede yaşanan çatışmalar yeni sayılmaz. Bölgedeki Türk obalarının beyi olan Ertuğrul Gazi’nin 1281’de ölümünden sonra yerine geçen Osman Bey, bağlı olduğu Selçuklu devletinin giderek yok olma sürecine girmesi nedeniyle bağımsız hareket etmeye başlamıştı. Kendisine bağlı Türk obalarının dışında Moğol baskısından kaçan başka bazı Türk unsurlar ona katıldıkça güçlenen Osman Bey, bundan 3 yıl önce dönemin Selçuklu Sultanı üçüncü Alattin Keykubad tarafından beylik verilerek onurlandırılmıştı. Bir tür özerklik sayılabilecek bu ünvanın geçerliliği ise tartışmalı görülüyordu. Çünkü Selçuklu Devletinin otoroitesi neredeyse tükenmiş durumdaydı. Bölgenin lik gerçek gücü Moğollar ve Bizanslılar, bu küçük Türk topluluğunu küçümsedikleri için Osman Bey’in beylik ünvanı almasına kulak asmıyordu. Ancak Koyunhisar meydan savaşında birleşik Bizans ordusunu bozguna uğratan Osman Bey, artık kendisini kanıtlamış oldu. Düne kadar bölgedeki kaleleri kontrol eden tekfurların baş etmeye çalıştığı bir istikrarsızlık unsuru gibi görünen Osman Bey, artık Bursa ve İznik gibi büyük Bizans kentlerini ele geçirme potansiyeli taşıyan bir güç haline geldi. Bizanslılar ve diğer Anadolu Türk beylikleri için Osmanoğulları Beyliğinin ete kemiğe büründüğünü söylersek yanılmış olmayız.
***
Zaman Mekan Televizyonundan bir kez daha bizi izleyenlere ve elbette ortaçağ muhabirimiz Melike Meryem’e teşekkür ediyoruz. Bir sonraki Zaman yolcusunda yeniden buluşmak üzere, esenlikler diliyoruz.
