GAGAVUZYA'DA KEMAL'İN ÖĞRETMENLERİ
Hamdullah Suphi Tanrıöver, 1931-44 yılları arasında Bükreş Büyükelçisi olarak görev yapar. Bu yıllar aynı zamanda Hıristiyan Türkler olan Gagauzların, yoğun bir şekilde Türkiye’nin gündemine geldiği dönem olur. Tanrıöver sık sık Gagauzların yaşadığı toprakları bölgeyi ziyaret eder. Elçilik memurlarını önemli bir kısmını Gagauzlardan oluşturur. Bu arada onların Türkiye ve Türk kültürüyle bağlarını sağlamlaştırmak için de elinden geleni yapar.

Tanrıöver, bu amaç doğrultusunda Gagauzya’da Türkçe yani Gagauzca eğitim veren okullar açtırır. İhtiyaç duyulan kitapları Türkiye’den getirtir. Ayrıca var olan öğretmen açığını ortadan kaldırmak için pratik bir yola başvurur. Romen hükümetinin katkılarıyla, öncelikle bu ülkedeki Türk öğretmenlerden yararlanır. Bu arada Türkiye’den talep ettiği 80 öğretmen de Mustafa Kemal Atatürk tarafından zaman geçirilmeden ivedilikle gönderilir. Kemal’in Öğretmenleri öyküsü de böylece başlamış olur.

Ancak başlayan İkinci Dünya Savaşı hayalleri yok eder. Öğretmenlerin bir kısmı başlayan savaşla birlikte Türkiye’ye geri döner. Bir kısmı ise her şeye rağmen görevleri bitmediği, sorumluluklarını yerine getiremedikleri gerekçesiyle çalışmalarını sürdürür. Ancak bölgenin Sovyetler Birliği’ne geçmesiyle onlar için kötü günler başlar. Hepsi, Türkiye’nin adamı oldukları gerekçesiyle tutuklanır ve 25 yıl hapis cezasına çarptırılır. Yeni adres Sibirya’daki toplama kamplarıdır.

Sibirya’ya gidenlerden bir tek Ali Kantarelli adlı öğretmen hayatta kalır. O da ancak Kuruşçev tarafından çıkarılan af sayesinde Gagauzya’ya dönebilir. Onun da 1980’de ölmesiyle “Kemalin Öğretmenleri” öyküsü de böylece son bulmuş olur.