İsrail, Türkiye'nin Filistinlilerle ticaretini sınırlayacağını ve Ankara'ya yaptırım uygulayacağını söyledi
Erdoğan'ın tüm ticareti durdurma kararına tepki gösteren Kudüs, ülkeyi ticaret anlaşmalarını ihlal ettiği için cezalandırmayı planlıyor; FM (Dış İşleri Bakanı): “Erdoğan bu hatadan pişman olacak” dedi.
İsrail cuma günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Filistin Yönetimi ile ticaretini sınırlayacağını ve Türkiye'nin İsrail ile tüm ticareti durdurma kararına yanıt olarak Ankara'ya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Duyuru, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, bu hareketin İsrail'i, terör grubunun 7 Ekim'deki saldırısından bu yana Hamas'la savaştığı Gazze'de ateşkesi kabul etmeye zorlamak amacıyla tasarlandığını söylemesinin ardından geldi.
Dışişleri Bakanı Israel Katz, İsrail'in atacağı adımları açıklarken, "Padişah olmak isteyen diktatör Erdoğan, Hamas'ın hizmetinde çalışıyor, anlaşmaları ihlal ediyor ve İsrail'e zarar vermeye çalışıyor ama aslında yardım etmek istediğini iddia ettiği Filistinlilere zarar veriyor" dedi.
Devamın dada “İsrail ekonomisine karşı kim tek taraflı adım atarsa acı ve yerinde bir karşılık alır. İsrail'in ekonomisi güçlüdür ve Türkiye ekonomisi bundan çok daha fazla zarar görecek vede Erdoğan bu hatasından pişman olacaktır” dedi.
Türkiye'nin perşembe günü açıklanan kararı, iki ülke arasında bozulan ilişkilere atılan son darbe oldu.
Cuma günkü Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, İsrail'in Ankara'nın eylemine yanıt olarak, Türkiye ile Filistin Yönetimi arasındaki tüm ticareti sınırlamak için harekete geçmek de dahil olmak üzere çeşitli adımlar atacağı belirtildi (Türk ürünlerinin Filistin Yönetimi ithalatının yüzde 18'ini oluşturduğu belirtiliyor); ve İsrail ile ticaret anlaşmalarını ihlal etmesi nedeniyle Türkiye'ye yaptırım uygulanması için uluslararası finans forumlarına dilekçe vermekte dahil.
Türkiye, hamleyi duyururken, ithalat ve ihracatın askıya alınmasından etkilenmemelerini sağlamak için Filistinli yetkililerle koordinasyon sağlayacağını söylemişti.
Ekonomi Bakanı Nir Barkat Cuma günü OECD başkanı Mathias Cormann'a Türkiye'nin hamlesiyle ilgili şikayette bulundu.
OECD başkanıyla yaptığı toplantıda Barkat, Erdoğan'ı "Yahudi karşıtı bir diktatör" olmakla suçladı ve kararın "deniz ticareti yasalarını açıkça ihlal ettiğini ve küresel arzın sürekliliğine zarar verdiğini" söyledi.
Barkat, "Erdoğan'ın tüm Avrupa ekonomisine zarar veren hayali kararı nedeniyle OECD'nin Türkiye'ye karşı harekete geçmesini bekliyoruz" dedi.
Kudüs, içeride bu hareketin İsrail ekonomisinde yarattığı boşluğu doldurmak için Türk pazarlarına alternatif bir "banka" yaratacağını söyledi. Ayrıca bu hareketten zarar gören İsrailli işletmelere yardım etmek için de harekete geçileceğini bildirdi.
Erdoğan Cuma günü İstanbul'da bir grup iş adamına şunları söylemişti: "İsrail'i ateşkesi kabul etmeye ve Gazze'ye girecek insani yardım miktarını artırmaya zorlamak için bazı önlemler aldık."
İş dünyamızla koordinasyon ve istişare içerisinde attığımız bu adımın sonuçlarını takip edeceğiz.”
Daha önce Nisan ayında Türkiye, demir çelikten jet yakıtına kadar 54 ürünü kapsayan İsrail'e ihracatı kısıtladığını açıklamıştı.
Erdoğan, "Biz bölgemizde düşmanlığın, çatışmanın peşinde koşmayız" dedi. “Coğrafyamızda çatışma, kan, gözyaşı görmek istemiyoruz.
"Doğru olanı yaptığımızı artık biliyoruz" dedi.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 yılında 6,8 milyar dolardı.
Türkiye, Hamas'a karşı savaş sırasında İsrail'i en sert eleştirenlerden biri oldu; Erdoğan İsrail'i "terörist devlet" olarak damgaladı ve Filistinli terör (Not: Israil Hamas’ı terrör grubu olarak kabul ediyor) grubuna desteğini defalarca ifade etti.
Erdoğan'ın İsrail'e yönelik salvoları, İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere karşı “soykırım” yaptığı suçlamalarını da içeriyor. Uzun süredir desteklediği Hamas'ı “kurtuluş grubu” olarak savundu.
İsrail ve Türkiye'nin 1990'ların ortasından kalma serbest ticaret anlaşmaları şu anda ihlal ediliyor.
Türk lider, 31 Mart'ta yapılan yerel seçimler öncesinde kampanya sürecinde defalarca İsrail'e saldırdı.
Erdoğan’ın Partisi yine de önemli bir yenilgiye uğradı ve başta İslam temelli Yeniden Refah Partisi olmak üzere pek çok şehrin kontrolünü kaybetti.
Geçen yıl Erdoğan'ın AKP'si ile ittifak yaptıktan sonra Türk parlamentosunda sandalye kazanan parti, Mart seçimlerinde kendi adaylarını çıkardı ve lideri Fatih Erbakan, Gazze'deki savaşa rağmen Türkiye'nin İsrail ile ticaretini sürdürdüğü için Erdoğan'a saldırdı.
Erbakan, seçim gecesi yaptığı açıklamada, "Bu seçimin sonucunu, İsrail ve Siyonist katillerle serbestçe ticaret yapmaya devam edenlerin davranışları belirledi." dedi.
Türkiye ve İsrail, yıllar süren gerilimin ardından 2022'de büyükelçilerini yeniden atayarak tam diplomatik ilişkilerini yeniledi ancak ilişkiler savaş nedeniyle yeniden alevlendi.
Not: Lazar Berman bu rapora katkıda bulunmuştur.
